Χαρά εν όλω τώ Κόσμω.
Xθές το βράδυ προτού κοιμηθώ διάβαζα το «Ημερολόγιο» του Σμέμαν. Το
ξεφύλλιζα στους Δεκέμβριους, εκεί κοντά στις παραμονές των Χριστουγέννων, για να
δώ τι έγραφε ένας από τους πιο μεγάλους λειτουργιολόγους τους εικοστού αιώνα πλησιάζοντας στην γιορτή. Στα Χριστούγεννα του 1976 γράφει... « πως το νόημα
που αναζητούμε οι άνθρωποι ( και από την θρησκεία) …το νόημα αυτό είναι η χαρά. Αυτή είναι η
απάντηση που περιλαμβάνει όλες τις απαντήσεις. «Χαρά εν όλω τω κόσμω».
Ευχήθηκα Καλά Χριστούγεννα σε κάποιον άνθρωπο στην εκκλησία, σήμερα το πρωϊ. Μου απάντησε πως δεν είναι σωστό να το λέμε… μετά την Λειτουργία. Χαμογέλασα, «το λέω, και συγχρόνως εύχομαι για να γεννηθεί κάτι (ο Αχώρητος)μέσα μας» του αντέτεινα, «όχι για να είμαι εντάξει με το ρολόϊ και τον ιστορικό
χρόνο». Απομακρύνθηκα!
Τι παραπάνω να πείς για αυτό το
κάτι (τη Χαρά) που βρίσκεται εκτός ιστορικού χρόνου και γεννιέται όποτε και όπως Αυτή(ός) θέλει...ποτέ όμως παραβιάζοντας την ελευθερία
μας, και το θελημά μας! Ας το λέμε λοιπόν ότι ώρα θέλουμε κρατώντας την ελπίδα
της γέννησης Της,Του.
Ξαναγυρίζω στον π.Αλέξανδρο Σμέμαν
και το «Ημερολογιό» του, Δεκέμβριος 1979… «αν ο κόσμος καταλάβαινε (και
μπορούσε να γελάσει μ’ αυτό) πόσο ανόητες και αστείες είναι οι λέξεις «λαός» ,
«επανάσταση», «ιστορία», τότε…δεν
γνωρίζω τι θα συνέβαινε. Γνωρίζω όμως πως αυτό το γέλιο θα ήταν πιο έξυπνο και
ίσως πιο αποτελεσματικό, απ’ ό,τι οι παράφρονες σοβαροφανείς αναλύσεις κάθε λόγου που θα πεί ο Μιττεράν και οι
ομοιοί του…είναι ένα βάρος ανοησίας πάνω στην ανθρωπότητα».
Ο κόσμος ο ίδιος εις τον αιώνα,
στερημένος από χαρά, δεν είναι «κόσμος» δηλαδή κόσμημα, αλλά ψεύτικος διάκοσμος
μιας καλά κρυμμένης θλίψης.
Οσο κι άν είναι αποθαρρυντικές οι
συζητήσεις στις μέρες μας -και πότε δεν ήταν;- με τους «θρησκευτικούς», τους «αριστερούς» ανθρώπους, και τις απολυτοτητές τους, για τα αεί ζητούμενα και τα αεί
απορούμενα, σκέφτομαι δύο πράματα.
Πρώτο: Πως ακόμα κι ο «αθεόφοβος»
Νίτσε αν ζούσε, πάλι θα την έλεγε και στους δύο, για το ότι
στερούν τη χαρά από τον κόσμο, και δεύτερο: πως -το πιότερο σημαντικό τούτο- είναι
δικαιωμά μου και υποχρεωσή μου να είμαι μια μαρτυρία. Μια μαρτυρία (φτωχή,
αδύναμη, κι ελαττωματική πολλές φορές) αυτού που είναι το πιότερο απαραίτητο (Ενός
δε έστι χρεία) για την πληρότητα της ζωής μας.Καλά Χριστούγεννα, και «Χαρά εν όλω τω κόσμω» το
λοιπόν, στις τρείς το πρωϊ, μια μέρα
μετά την εορτή!
*Η πρώτη φωτογραφία είναι του φίλου
του Δημοσθένη Α.…έκανα μόνο την επεξεργασία-εργόχειρο στο Photoshop.
Σχόλια
Σκοντάφτω, πραγματικά, σκοντάφτω σε όλους αυτούς τους εκκλησιαστικούς και θρησκευτικούς ανθρώπους που κίολας μετά το αντίδωρο γυρεύεις το χαμογελιό τους και το πρόσωπό τους να πείς, έστω να σημαίνεις διά νεύματος μιαν εγκάρδια καλημέρα, και κοιτούν αλλού, λες και δεν υπάρχεις, κι ας περνάς ξυστά από το μάγουλό τους, σα να μην είναι δική μας η χαρά που συνυπάρχουμε επί τω αυτώ! Για να μην κηλιδώσεις, φαντάζομαι, την καθαρή ύπαρξή τους με την απόκοσμη χαρἀ σου! 'Αρα, Χριστός ετέχθη;
Ο ίδιος. Αποκαρδιωμένος με τέτοια καθημερινά στα καθ' ημάς θέματα. Αποκαρδιωμένος μεν, κι όμως Χαρούμενος αλλού κι αλλιώς. 'Οχι μ' αυτούς Θέ μου! που έλεγε κι ο ποιητής. Κι όμως, μ' αυτούς...
Η εικόνα μπροστά από τον ευχόμενο και προσευχόμενο είναι ο ένθρονος Αη- Γιώργης του Γεωργίου Μητροφάνοβιτς (του Θεοφάνους των Σέρβων).
Αποκαμωμένος κι αυτός δικαιούται να κάτσει και να ξαποστάσει. Κρατά όμως τα βέλη του στο δεξί, βρίσκεται σ’ ετοιμότητα, να υπερασπιστεί όλους αυτούς…
Το ίδιο έκαμε και ο Σεφέρης γιατί κοιτούσε επάνω, -λέω εγώ μια δική μου γνώμη- κι όμως έτσι κατάφερε να βρίσκεται…μ’ όλους αυτούς.
Καλές μας γιορτές του Δωδεκαημέρου νάχουμε, ο ίδιος της αλληλογραφίας των Σεφέρη - Λορεντζάτου. :-)
Προς τούτο ίδε και τον σχετικό επ' αυτού σχολιασμό ενός ακόμη πονεμένου ανθρώπου, εδωδά.
Εύχαρις
ο ίδιος
Δεν το/σε παρακάμπτω ουδόλως.Δεν θα είχε νόημα το ίδιο το κειμενό μου.
Αναφέρομαι περισσότερο στην δική μας στάση όταν ερχόμαστε μπροστά στο ερώτημα/διλημμα το οποίο πολύ σωστά ανέφερες... 'Οχι μ' αυτούς Θέ μου!
Το γράφει και ο αγαπημένος σου ποιητής...Β.Ν.Μ
εις αγίαν χώραν πως αποκρύψαν τις πηγές οι ασεβείς με το σκοτάδι του χορτάτου
για ν' απαντήσει με το πόνημα του βίος διακριτικός
[...έως την ωραιότητα του κόσμου ιδών τους αγγέλους ήγουν όσους εν ελευθερία δεν κακουργούσι μετά γνώσεως...]
Μα να με ερεθίζεις τώρα και μ' άλλες υπεκφυγές;
Μα πώς αντέχεις!
Χα χα χα!
Αλήθεια, έχεις βρεί και την σχετική αναφορά στο κείμενο της Κλίμακας του Ιωάννη του Σιναΐτη; Για τον στίχο του πολύ κύριου Μπόνου, λέω, εκ του διακριτικού βίου (του κυρ-Αλέξανδρου), που αναφέρεις.
'Αραγε, κακουργεί κάποιος μετά γνώσεως, όταν ξεμοναχιάζει κάποιες από τις λέξεις μας;
«'Οχι μ' αυτούς Θέ μου! που έλεγε κι ο ποιητής. Κι όμως, μ' αυτούς...»,
έγραφα κατά λέξη πιο πάνω. Κι ας το παραδεχτούμε μεγαλοψύχως, η κόλαση δεν κρύβεται. Κάνει μπαμ στις εκκλησιές! Δεν το λέω εγώ! 'Οχι! Εμένα πες με και τρελλόν! Αλλά την όψι της μάς την εφανέρωσε κείνος ο Μακάριος ο Αιγύπτιος. Αδύνατο να σφάλεις σαν την αντικρύσεις. Και δεν μίλησε καθόλου για καζάνια!!! Χε χε χε! Κι αλίμονον.
Ο εκ Παρθένου σαρκωθείς και εν φάτνη γεννηθείς Χριστός ο Θεός να βάλλει το χέρι του!
Το τρίτον!
ο αυτός.
Καλά Χριστούγεννα... τέσσερις μέρες μετά :-)
Τον Νταραδήμο και τον γεροΟικονόμο, που όλη μέρα μάλωναν -και δη μέσα στη Χριστουγεννιάτικη Θεία Λειτουργία.
Μετά όμως και φουσκάκια και ρακί ήπιαν μαζί και αλληλοευχήθηκαν. Και καταλάγιασαν.
Γένοιτο.
Με το τραγάκι εδωδά γνωριζόμαστε παλαιόθεν. Κι έχωμε σχέσην καλήν παρ' όλας τας διαφωνίας (τας οποίας μια φυσιολογική σχέση δύναται, ίνα μην είπω απαραίτητον, να εμπεριέχει).
Ασε που μου αρέσει να τον τσιγκλίζω.
Γράφει για τον αββά Μακάριο τον Αιγύπτιο και αυτούς που δεν μπορούσαν να δουν ο ένας τον άλλο προσπερνώντας το γεγονός πόσον δυσθεώρητος και δυσπρόσιτος ο ίδιος ενίοτε είναι.Και εγώ βεβαίως.Χαχαχα!
η κόλαση δεν κρύβεται. Κάνει μπαμ στις εκκλησιές!
Η Κολασή μου είναι οι άλλοι... το είπε και ο Αββάς Ζαν Πώλ ο Σαρτρικός...
Μα τον συμπαθώ τα μάλα, και το γιγνώσκει εις όσα δικά μου αναγιγνώσκει:-)
Μέμφονται πολλοί, ων πρώτος εγώ, τον έσχατο Γιανναρά. 'Ομως, τουλάχιστον αυτός διέβλεψε την εκκλησιαστική ασθένεια των κατά μόνας εκκλησιαζομένων!
(--πρβλ. και το βιβλίο του Ενάντια στην Θρησκεία, π.χ. εδωδά, αλλά και την συνέχεια που δίδεται απ' εκεί, έστω [Ι], και φυσικά εδωδά, έστω [ΙΙ], οπότε κι εδώ πέρα, έστω [ΙΙΙ], με όσες προεκτάσεις δίδονται κι αυτού. (Θα ακολουθήσει όμως κι άλλο σπάραγμα, εν καιρώ, στα ίδια δώματα)--).
Τί έσχατος, λέω, που αναπαράγει αυτούσια ολόκληρα παλαιότερα κομμάτια εκ της πρώτης ακόμη εκείνης εκδόσεως της Ελευθερίας του ήθους (1970) κλπ.
Γι' αυτό και πρότεινε, νομίζω, την απαλλαγή μας, ει δυνατόν, από κείμενα που προσδίδουν ατομική αξιομισθία (το τονίζω αυτό σε τούτη την συνάφεια περί της ιδιοτύπου αυτής κολάσεως) στον φέροντα τε και σιγομουρμουρίζοντα αυτά, λέγε με π.χ. Ακολουθία της Μεταλήψεως. Οϊμέ!
Ο ίδιος εμφορείται υπό του κοινοτικού εκκλησιαστικού πνεύματος, όπου δεν χωρούσι τοιαύτα μιάσματα! (η λέξις δική μου, μην τον δυσφημίζουμε περισσότερο). Tο οποίον κοινοτικό πνεύμα και πρεσβεύει, βεβαίως. Και λυτρώνει εκ της φανεράς ταύτης κολάσεως, παραχρήμα.
Δεν είναι τυχαίο ότι χρησιμοποίησα και την δηλωτική λέξη 'καθαρός' στην πρώτη μου ως άνω-άνω παρέμβαση. 'Εγραφα: «Για να μην κηλιδώσεις, φαντάζομαι, την καθαρή ύπαρξή τους με την απόκοσμη χαρά σου». Σήμερα 29 του μηνός Δεκεμβρίου, επαναλαμβάνω το αρχικό ρώτημα εν είδει συμπεράσματος: 'Αρα, Χριστός ετέχθη;
'Ερρωσο!
Χαίρετε, πάντες η ομήγυρις!
Μόλις επέστρεψα από τα Γιάννινα και είπα να γράψω δυο κουβεντούλες, εμπνεόμενος από τον καπνό των τζακιών όπως το Θείο Τραγί από τη βροχούλα.
"'Αρα, Χριστός ετέχθη;"
Καλό και άξιο και "νόμιμο" το ερώτημα.
Πόσες φορές ο χώρος της Αναστάσεως μυρίζει θανατίλα.
Τι να πούμε.
Σωστά εντοπίζετε στην απουσία χαράς το κομβικό σημείο, μιας πραγματικότητας που μας λιώνει.
Σήμερα 30 Ιανουαρίου εύχομαι σε όλους μας να μας σκεπάσει η Χαρά από το μαφόρι της Θεομήτορος, να βοήσουμε όταν είμαστε επί το αυτό.
ΥΓ Ωραίος ο λόγος "Από το ιδιωτικώς θρησκεύειν στο εκκλησιαστικώς υπάρχειν" που υπάρχει την σήμερον στο ΑΝΤΙΦΩΝΟ. Από κάποιον που χαίρεται εν τω ναώ της δόξης Αυτού.
Και όσο για τα γιαννιώτικα τζάκια... θα είδες, φαντάζομαι, την ειδησεογραφία για το νέο νέφος που ανέτειλε στο κλεινόν άστυ, «τη βοηθεία των έσωθεν και έξωθεν πυρών», που μνημόνευε χρονιάρες μέρες ο πολυαγαπημένος μας κυρ-Αλέξανδρος ο μέγας!
Την ομιλία, λοιπόν, στο Αντίφωνο δεν κατάφερα να την ακούσω. Είναι πολύ χαμηλός ο ήχος. Το βίντεο δεν στέργει.
Η ευχή μου, όμως, είναι να πυρακτωθούμε μαζί με τις ευχές μας και τις προσευχές μας. «'Ινα ώσιν εν, καθώς και ημείς», αντέτεινε το ανδρωθέν παιδίον, στο κατά Ματθαίον!
Κι ο οικοδεσπότης τούτου του σπιτιού, που τόσα τεχνικά κατέχει, καλόν θα ήτον να μάς δώσει και ζουμαρισμένη την εικόνα του ένθρονου δίκην Ζηνός μεγαλομάρτυρος Γεωργίου, του μετά κεραυνών τε και ξιφών κραταιού! 'Ινα πεσόντες προσκυνήσωμεν, διά να απολαύσωμεν την λατρείαν αυτού! Χε χε χε!
Καλή χρονιά σε όλους!
Ο ίδιος, έν έτος μετά.
Υ.Γ. Η Ντελησυφέρω δεν μάς είπες ποιός νά 'ναι! Χε χε!
Πολύ χαίρομαι που τα ξαναλέμε εδούθε, σε οίκο φιλόξενο, άρχοντα οικοδεσπότη.
Ευλόγησον για τα ... περσινά λάθη μου. Η εορταστική βιασύνη και το παραπανίσιο ρακοβόλι την έκαναν τη δουλειά τους.
Ακόμη δε, κείνο το εδάφιον χρήζει διπλής διορθώσεως και συμπληρώσεως: "Σήμερα 30 Ιανουαρίου (διάβαζε Δεκεμβρίου) εύχομαι σε όλους μας να μας σκεπάσει η Χαρά από το μαφόρι της Θεομήτορος, να βοήσουμε ΣΗΚΩ ΧΟΡΕΨΕ ΨΥΧΗ ΜΟΥ όταν είμαστε επί το αυτό".
Αλλά μου έδωσες την ευκαιρία μαλαματένιε Σαγματά μου να επι-κοινωνήσω μαζί σας σήμερα τέτοια ημέρα (3-ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ).
Χαιρετώ σας εν ευφροσύνη
Αντώνιος ο και Χρονικιώτης
Υ.Γ. Αν είναι να σας βάλω στον δρόμο τον καλό, της Φαιδράς Συντεχνίας, ας γίνω και Ντελησυφέρω. Αλλά προσέξτε τι γράφει ο Γέροντας: "Ἄνδρας εἰς τὴν ζωήν της θὰ εἶχε δείρει, κατὰ καιρούς, πέντε ἢ ἕξ..."